کتواسیدوز دیابتی در گربه | پروتکل ICU تخصصی

کتواسیدوز دیابتی در گربه | پروتکل ICU تخصصی
کتواسیدوز دیابتی در گربه | پروتکل ICU تخصصی

کتواسیدوز دیابتی در گربه (Diabetic Ketoacidosis - DKA)

DKA یک اورژانس متابولیک کشنده در گربه دیابتی است که با هیپرگلیسمی، کتوز و اسیدوز متابولیک مشخص می‌شود. مرگ معمولاً ناشی از دهیدراسیون شدید، هیپوکالمی یا عوارض قلبی است.

--------------------------------------------------

پاتوفیزیولوژی

  • کمبود انسولین → لیپولیز
  • تولید کتون‌ها (β-hydroxybutyrate)
  • اسیدوز متابولیک با آنیون گپ بالا
  • دیورز اسموتیک و دهیدراسیون شدید
--------------------------------------------------

معیارهای تشخیصی

پارامتریافته
گلوکز > 250–300 mg/dL
کتون خون یا ادرار مثبت
pH < 7.3
HCO3 < 15 mEq/L
Anion Gap افزایش‌یافته
--------------------------------------------------

الگوریتم درمان ICU

مرحله 1: مایع‌درمانی

0.9% NaCl Bolus اولیه: 10–20 ml/kg طی 1 ساعت در صورت شوک سپس جایگزینی کمبود طی 24 ساعت ⚠ اولویت با اصلاح دهیدراسیون قبل از انسولین --------------------------------------------------

مرحله 2: اصلاح پتاسیم

K سرماقدام
< 3.5 اول اصلاح K، انسولین شروع نشود
3.5–5 20–40 mEq/L در مایع
> 5 بدون افزودن اولیه، پایش مکرر
⚠ هیپوکالمی علت شایع مرگ در DKA گربه --------------------------------------------------

مرحله 3: انسولین CRI

Regular insulin 0.05–0.1 U/kg/hour IV CRI یا IM هر 1–2 ساعت (در صورت نبود پمپ) هدف: کاهش گلوکز 50–75 mg/dL در ساعت --------------------------------------------------

زمان افزودن دکستروز

وقتی گلوکز به 200–250 رسید: افزودن 2.5–5% Dextrose ولی انسولین ادامه یابد تا کتون پاک شود --------------------------------------------------

مرحله 4: فسفر

اگر P < 2 mg/dL افزودن KPhos (با احتیاط) --------------------------------------------------

مانیتورینگ

• گلوکز هر 1–2 ساعت • الکترولیت هر 4–6 ساعت • وضعیت اسید–باز • تولید ادرار • ECG در هیپوکالمی
--------------------------------------------------

عوارض مهم

  • ادم مغزی (کاهش سریع گلوکز)
  • هیپوگلیسمی
  • هیپوکالمی شدید
  • هیپوفسفاتمی → همولیز
--------------------------------------------------

انتقال به انسولین زیرجلدی

وقتی:
  • کتون منفی یا کاهش واضح
  • هیدراتاسیون اصلاح شده
  • بیمار غذا می‌خورد
سپس شروع گلارژین یا PZI CRI 1–2 ساعت پس از اولین تزریق قطع شود --------------------------------------------------

پیش‌آگهی

با مدیریت ICU مناسب، بقای 60–80٪ گزارش شده است. وجود پانکراتیت یا عفونت پیش‌آگهی را بدتر می‌کند.

--------------------------------------------------

نکات پیشرفته کلینیکی

• کاهش گلوکز بیش از 100 mg/dL در ساعت خطرناک است • اسیدوز شدید با HCO3 < 12 ممکن است نیاز به بیکربنات داشته باشد • بررسی بیماری‌های محرک (UTI، پانکراتیت) الزامی است • CGM در ICU مفید است
--------------------------------------------------

منابع معتبر

MSD Veterinary Manual
AVMA Journals --------------------------------------------------